NAWIERZCHNIE NAWIERZCHNIE 23 22 Ryc. 1. Frezowanie każdej warstwy osobno i ponowne wbudowanie Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z 23 grudnia 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 2468), destrukt asfaltowy przestaje być odpadem, jeśli spełni łącznie następujące warunki: Warunki utraty statusu odpadu przez destrukt asfaltowy Brak zanieczyszczeń Destrukt asfaltowy nie może zawierać substancji innych niż te stosowane w produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych (MMA) oraz podczas ich normalnego użytkowania. Niedopuszczalne są zanieczyszczenia chemiczne lub fizyczne niezwiązane z procesem produkcji lub eksploatacji nawierzchni. Powyższe warunki mają na celu ułatwienie wykorzystania destruktu jako surowca wtórnego w budownictwie drogowym, redukując ilość odpadów składowanych na hałdach i wspierając gospodarkę o obiegu zamkniętym. Jednocześnie gwarantują, że materiał jest bezpieczny dla środowiska i spełnia standardy techniczne. Dodatkowe uwagi • Spełnienie powyższych warunków nie zwalnia z obowiązku posiadania zezwolenia na przetwarzanie odpadów. • Utrata statusu odpadu dotyczy tylko destruktu asfaltowego (kod 17 03 02), a nie innych odpadów budowlanych. • §5 rozporządzenia wszedł w życie 1 stycznia 2023 r., aby umożliwić dostosowanie systemów gospodarowania. Cel wykorzystania Destrukt musi być przeznaczony do budowy, przebudowy, utrzymania lub remontu dróg albo do produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych. Prawidłowe pobieranie i badanie próbek Próbki muszą być pobrane i przebadane zgodnie z: • Normą PN-EN 932-1 (pobieranie próbek), • Normą PN-EN 933-1 (badanie właściwości geometrycznych kruszywa), • Metodami referencyjnymi wskazanymi w rozporządzeniu. Badanie odcieku Próbka destruktu poddana testowi odcieku nie może przekraczać maksymalnych dopuszczalnych stężeń substancji niebezpiecznych w wodzie (np. metali ciężkich, WWA). Zgodność z normą PN-EN 13108-8 Destrukt asfaltowy otrzymany w procesie odzysku musi spełniać wymagania normy PN-EN 13108-8, która określa parametry techniczne mieszanek mineralno-asfaltowych z użyciem destruktu. Ograniczenie zawartości WWA Łączna zawartość wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA), w tym benzo(a)pirenu, nie może przekraczać dopuszczalnych norm. Dopuszcza się także negatywny wynik testu uproszczonego na obecność WWA. Przetwarzanie w procesach odzysku R5 lub R12 Odpady destruktu muszą być poddane procesom odzysku: • R5 (recykling lub regeneracja substancji organicznych nieużywanych jako rozpuszczalniki), • R12 (wymiana odpadów w celu poddania ich procesom odzysku). Właściwe postępowanie z destruktem Jak do procesu podchodzą profesjonaliści? Otóż doświadczeni wykonawcy wiedzą, że recykling nie rozpoczyna się w wytwórni, ale zdecydowanie wcześniej. Mamy tu do czynienia z szeroko pojętym planowaniem, rozpoczynającym się już na etapie przygotowywania przetargu, a następnie obejmującym frezowanie, transportowanie, składowanie, przetwarzanie i na koniec wbudowanie destruktu. Czynnościami, które poprzedzają przetwarzanie, są dodatkowo granulowanie i frakcjonowanie destruktu, pobieranie próbek i badanie. Do sporządzenia dokładnej charakterystyki destruktu niezbędne jest posiadanie odpowiednio wyposażonego laboratorium, zawierającego urządzenia do badania penetracji, temperatury mięknienia i lepkości. Idealnym scenariuszem jest frezowanie każdej warstwy osobno, odkładanie na hałdy przy wytwórni mieszanek mineralno-asfaltowych, pobieranie na bieżąco próbek i badanie materiału, a potem jego przetwarzanie i ponowne wbudowanie (ryc. 1). Z takim przebiegiem prac mamy do czynienia zazwyczaj przy dużych realizacjach, takich jak np. renowacja autostrady. W praktyce najczęściej spotykane sytuacje to te, gdy materiał z recyklingu składa się z brył lub mieszanego materiału zmielonego (ryc. 2). W takich przypadkach często nie ma innej alternatywy, jak złożenie wszystkiego na jedną hałdę o jednolitym usypie, tak by ciąg granulujący miał do niej łatwy dostęp, bez konieczności częstej zmiany pozycji. Tak przygotowany materiał jest granulowany i sortowany na poszczególne frakcje, które usypywane są na oddzielnych hałdach. W krajach Europy Zachodniej normą jest stosowanie zadaszonych zasieków na granulat, jak również na świeże kruszywa. Ekonomicznie uzasadnia to prosty przelicznik: wzrost o 1% wilgotności materiału wsadowego do wytwórni powoduje o 10% wyższe zużycie paliwa i energii oraz równolegle zmniejsza o 10% wydajność wytwórni. Właściwie pofrakcjonowany granulat asfaltowy możemy dozować do instalacji recyklingu w wytwórni mieszanek mineralno-asfaltowych. W zależności od norm dotyczących stosowania granulatu asfaltowego (PN-EN 13108-8) oraz krajowych wymagań specyfikacji technicznych opartych o tzw. RID-y, które precyzują dopuszczalne ilości granulatu w mieszankach mineralno-asfaltowych, można obecnie dozować do 20% w metodzie „na zimno”, do 30% w metodzie „na gorąco”, a w niektórych przypadkach nawet do 50% po spełnieniu dodatkowych wymagań. 1 2 3 4 5 6 7
RkJQdWJsaXNoZXIy NDI0NjE=