NAWIERZCHNIE NAWIERZCHNIE 13 12 polskie) podmioty, osłabiając ich pozycję. Rodzime firmy sygnalizowały też możliwe problemy związane z gwarancjami wykonania w inwestycjach realizowanych przez podmioty spoza Unii. Co orzekł TSUE? Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej 22 października 2024 r. wydał wyrok w sprawie C-652/22 Kolin Inşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ș. przeciwko Državna. Istotnie zmienia on na rynku zamówień publicznych sytuację wykonawców z państw trzecich – spoza UE, w tym chińskich i tureckich – z którymi Unia nie ma podpisanych stosownych umów międzynarodowych. Zgodnie z tym orzeczeniem podmioty z krajów nieposiadających umów z UE nie mogą powoływać się na unijne przepisy w postępowaniach o zamówienia publiczne, w tym na: • zasadę równego traktowania w tej dziedzinie. • przepisy dyrektywy właściwej w sprawie zamówień publicznych w celu zakwestionowania decyzji o udzieleniu danego zamówienia. Ponadto wyłączną kompetencję w zakresie wspólnej polityki handlowej posiada Unia Europejska, a nie państwa członkowskie. Organy krajowe nie mogą więc samodzielnie przyznawać uprawnień wykonawcom z państw trzecich, jeśli UE nie zawarła z nimi odpowiednich umów. W praktyce oznacza to, że wykonawcy z państw, z którymi UE nie ma podpisanych stosownych umów, nie mają zagwarantowanego dostępu do udziału w postępowaniach o zamówienia publiczne prowadzonych na terenie Unii Europejskiej. Decyzja o dopuszczeniu takich wykonawców do udziału w przetargu oraz określenie warunków ich udziału należy każdorazowo do zamawiającego. Zamawiający zaś mogą ich bez żadnych konsekwencji wykluczyć z postępowania. Będą zmiany w prawie przetargowym Październikowy wyrok TSUE będzie zaimplementowany do polskiego prawa, by rozwiać wątpliwości, które zaczęły się pojawiać natychmiast po opublikowaniu przedmiotowego orzeczenia. Na początku marca 2025 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii poinformowało o przygotowaniu projektu nowelizacji ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz ustawę z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi. Kluczowy zapis projektu sprowadza się do potwierdzenia, że to zamawiający, zgodnie ze stanowiskiem Trybunału wyrażonym w przytaczanym wyroku, będzie każdorazowo podejmował decyzję odnośnie możliwości udziału wykonawców z państw trzecich w danym postępowaniu i może ich bez żadnych konsekwencji wykluczyć z takiego postępowania. Analogicznie będzie w przypadku postępowań o zawarcie umowy koncesji na roboty budowlane lub usługi. Projekt nowelizacji przewiduje także uproszczenie procedur przetargowych oraz wprowadzenie certyfikacji wykonawców, co ma ułatwić udział polskich firm w rynku zamówień publicznych i ograniczyć formalności. Obecnie projekt ustawy jest w trakcie procedowania parlamentarnego. Podsumowanie Wyrok TSUE oraz projektowane zmiany w polskim prawie przetargowym to przełom dla rynku zamówień publicznych. Dają one zamawiającym skuteczne narzędzia do ochrony rynku wewnętrznego i zapewnienia uczciwej konkurencji, jednocześnie wzmacniając pozycję polskich firm. Nowe regulacje oznaczają również większą jasność i przewidywalność zasad udziału w przetargach publicznych w całej Unii Europejskiej. Marcin Kaczmarczyk Mimo rosnącej świadomości na temat potencjału destruktu skala wykorzystania tego materiału w Polsce wciąż pozostaje ograniczona. Co stoi na przeszkodzie i jakie aspekty techniczne oraz prawne należy uwzględnić, by w pełni wykorzystać możliwości, jakie daje recykling nawierzchni drogowych? Techniczne i prawne aspekty wykorzystania granulatu asfaltowego w budowie dróg w Polsce Część 1 Granulat asfaltowy, czyli odpowiednio przetworzony destrukt ze starych nawierzchni, od lat postrzegany jest jako wartościowy surowiec w budowie dróg. Najcenniejszym odzyskiwanym składnikiem jest asfalt – niekiedy bywa on nawet lepszy od niektórych współczesnych wysoko wyekstrahowanych lepiszczy. Większość firm drogowych jest już od lat przygotowana i ma doświadczenie w dozowaniu małych ilości (do około 30%) granulatu. Niektóre z nich poszły o krok dalej i obecnie ich zaplecze techniczne jest w stanie dozować nawet do 60% granulatu. Z kolei producenci wytwórni mieszanek mineralno-asfaltowych, wykorzystując nowoczesne technologie, oferują maszyny zdolne do przetwarzania nawet do 100% granulatu asfaltowego z recyklingu. Liderem na rynku – zarówno europejskim, jak i polskim – w sprzedaży oraz modernizacji i serwisie wytwórni mieszanek mineralno-asfaltowych jest firma Ammann. Szacuje się, że w Polsce pracuje łącznie około 350 wytwórni różnych producentów, w tym blisko 200 zostało wyprodukowanych lub zmodernizowanych przez Ammann. Rodzaje instalacji recyklingowych Około 210 wytwórni posiada instalację recyklingu na zimno do mieszalnika, umożliwiającą dozowanie granulatu asfaltowego maksymalnie do około 30% w zależności od typu instalacji i warunków technicznych. Ograniczenie w instalacjach na zimno wynika z tego, że zwiększanie procentowego udziału granulatu w mieszance wiąże się z koniecznością równoległego podgrzewania świeżego kruszywa do coraz wyższej temperatury – rzędu nawet 280°C – tak by po wymieszaniu z zimnym granulatem otrzymać w rezultacie gotową masę o temperaturze około 170°C. Obecnie 20 wytwórni w Polsce (w tym 18 produkcji Ammann) wyposażonych jest w instalację recyklingu na gorąco, z bębnem równoległym o działaniu współprądowym, co umożliwia dozowanie granulatu asfaltowego do 60%. W bębnie równoległym współprądowym granulat dozowany jest od strony palnika i przemieszcza się grawitacyjnie „z prądem” płomienia w dół suszarki ku wylotowi. Aby nie wypalić płomieniem asfaltu, materiał z recyklingu możemy rozgrzewać maksymalnie do 130°C. Dodając równolegle proporcjonalną ilość świeżego kruszywa, nie ma już konieczności podgrzewania go do tak wysokich temperatur jak w przypadku instalacji na zimno. Innowacyjne rozwiązania Na przełomie 2026 i 2027 r. planowane jest uruchomienie pierwszej w Polsce instalacji recyklingu na gorąco z bębnem równoległym o działaniu przeciwprądowym, umożliwiającej dozowanie granulatu asfaltowego do 100%. Taka instalacja zbudowana jest z dwóch połączonych ze sobą bębnów. Pierwszy bęben z palnikiem, który się nie obraca, to tak zwany generator gorącego powietrza z odzyskiem gorących gazów odbieranych z filtra wytwórni i dopalanych w generatorze. Jego przedłużeniem jest suszarka przeciwprądowa. Granulat asfaltowy dozowany jest do bębna suszącego od strony przeciwnej do palnika i przemieszcza się „pod prąd” płomienia ku wylotowi znajdującemu się pomiędzy obydwoma bębnami. W tym procesie materiał z recyklingu może uzyskać temperaturę do 160°C bez ryzyka wypalenia cennego asfaltu. Jest to obecnie najnowocześniejsze, najwydajniejsze i najbardziej ekologiczne rozwiązanie. Firma Ammann jako pierwsza wprowadziła najnowocześniejszą wieżę wytwórni, zwaną HRT (ang. high recycling technology), w której głównym ciągiem mieszającym jest recykling, a nie kruszywo, natomiast sam bęben do recyklingu jest umiejscowiony nad mieszalnikiem, a nie dostawiany obok jak w tradycyjnych wytwórniach. Można tu zastosować suszarkę współprądową umożliwiającą dozowanie granulatu asfaltowego do 60% lub suszarkę przeciwprądową (do 100%) wraz ponownym wykorzystaniem gorących gazów, które po oczyszczeniu w filtrze podawane są z powrotem do procesu podgrzewania w bębnie.
RkJQdWJsaXNoZXIy NDI0NjE=