NAWIERZCHNIE 12 Zmiany klimatu, w tym wzrost średniej temperatury powietrza i oceanów, są faktem. Za przyczynę uznaje się aktywność ludzi, a przede wszystkim nadmierną emisję gazów cieplarnianych. Dążenie do redukcji ich ilości to zobowiązanie nas wszystkich. Gazy cieplarniane towarzyszą ludzkości od zarania dziejów, ale sytuację zmienił rozwój gałęzi przemysłu opartych na wydobyciu węglowodorów, takich jak dwutlenek węgla, tlenki azotu, metan i wodorofluorowęglowodory. Dziś nie ma już wątpliwości, że zmniejszanie skali tego zjawiska jest konieczne. Z drugiej strony podejmowane działania nie mogą doprowadzić do paraliżu przemysłu i gwałtownego obniżenia poziomu życia, stąd – zamiast dokonywania rewolucji promowane jest wykorzystywanie technologii niskoemisyjnych. Efekt skali sprawia, że skutki optymalizacji są widoczne przede wszystkim tam, gdzie działalność prowadzona jest na wielką skalę, z wykorzystaniem dużych ilości energii i surowców, będących potencjalnie źródłem emisji. Budownictwo drogowe wpływa na emisję gazów cieplarnianych na wiele sposobów: począwszy od wyboru surowców i materiałów oraz sposobu ich transportu na miejsce budowy, przez organizację parku maszynowego i prac, a kończąc na eksploatacji, naprawach i remontach. Nie warto lekceważyć żadnego z tych etapów i na każdym z nich należy szukać rozwiązań i materiałów bardziej przyjaznych środowisku. Jedną z kluczowych decyzji przy budowie dróg jest wybór… …asfalt czy beton? Każda z tych dwóch technologii i ich pochodnych ma zagorzałych zwolenników i krytyków. Obie te technologie były oceniane na wiele sposobów, z użyciem przeróżnych kryteriów: wytrzymałości, pracochłonności, kosztów realizacji inwestycji czy nakładów potrzebnych do utrzymania dróg. Jeśli za kryterium oceny przyjmiemy ślad węglowy, okaże się, że nawierzchnie asfaltowe mają wyraźną przewagę. Rzetelną ocenę trzeba oprzeć na zestandaryzowanych procedurach i kryteriach. Przewodnikiem jest tu zestaw norm ISO 14040 oraz 14044, które oferują narzędzia do analizy całego cyklu życia produktu. Najważniejsze wytyczne sprowadzają się do następującego stwierdzenia: uwzględnione muszą być wszystkie rodzaje emisji związane z ocenianą technologią, ale żadna z nich nie może być policzona dwukrotnie. Wbrew pozorom nadmiarowe uwzględnienie emisji zdarza się częściej, niż można przypuszczać, zwłaszcza w sytuacji, gdy ocenie jest poddawana technologia wykorzystująca surowce wtórne, np. granulat pochodzący z frezowanej nawierzchni. Część emisji przypadająca na ponownie wykorzystywany materiał nie powinna być drugi raz uwzględniana. Energię, która była potrzebna do jego pierwotnego wyprodukowania, można uznawać za zdeponowaną w materiale. Recykling obniża więc energochłonność i emisyjność procesu w porównaniu z sytuacją, w której stosowane są wyłącznie materiały używane po raz pierwszy. Czy asfalt jest rezerwuarem węgla? Średnia zawartość węgla w lepiszczu asfaltowym wynosi 82%, a sam asfalt stanowi zazwyczaj zaledwie około 5% masy mieszanki mineralno-asfaltowej. Co więcej, węgiel związany w lepiszczu asfaltowym przez cały okres eksploatacji nawierzchni nie będzie się utleniał ani ulatniał do atmosfery. Nie należy go więc uwzględniać w kalkulacjach emisji gazów cieplarnianych. Ślad węglowy technologii asfaltowych
RkJQdWJsaXNoZXIy NDI0NjE=